Đavolja Varoš

Na jugu Srbije, ispod planine Radan, tridesetak kilometatra od Kuršumlije, nalazi se Đavolja varoš - mesto čudnog imena i čudesnog izgleda, sa skupinom vretenastih stubova pokrivenih kamenim kapama koje nauka naziva zemljanim piramidama, a narod glavutcima i kulama. Ovde je u geološkoj prošlosti, pre više miliona godina, bilo središte snažne vulkanske aktivnosti čiji su svedok raznobojne stene na odseku erozivnog amfiteatra koji se strmo uzdiže u zaleđu zemljanih piramida.
O nastanku ovog impozantnog prirodnog fenomena u narodu kruži više legendi, a najčešće one koje govore da stubovi predstavljaju po božjoj kazni okamenjene svatove. Nauka, pak, tvrdi da je stvaranje Đavolje varoši prouzrokovao, ne tako davno, čovek uništavajući šumu i otvarajući put za razorno dejstvo vodne erozije. Pri tome, krupni komadi stena štitili su mekši drobinski i glinoviti materijal na kome leže, od udara kišnih kapi i spiranja vodom. Ovi kameni blokovi postali su čuvari zemljanih piramida omogućavajući njihovo sve dublje urezivanje u podlogu,
Ispod zemljanih piramida izvire Ćavolja voda koja je, po hemijskom sastavu, pre svega izuzetnoj kiselosti i visokom sadržaju minerala, jedinstvena u našoj zemlji.
Đavolja varoš je zaštićena kao spomenik prirode nacionalnog ranga na površini od oko 70 ha sa ciljem da se ova prirodna dragocenost sačuva i stavi u službu nauke, obrazovanja, turizma i drugih kulturnih potreba ljudi.