Niš

Kulturno-istorijski spomenici

Ćele kula je jedinstveni spomenik na svetu, sagrađen kao opomena i pretnja srpskom narodu, od lobanja srpskih ustanika poginulih u borbi na Čegru 1809. godine. Nalazi se u bulevaru Dr Zorana Đinđića, odmah do Vojne bolnice. Radno vreme: od aprila do oktobra od 06:30 do 19:30 h, a u zimskom periodu od 09:00 do 16:00 h. Ponedeljkom ne radi.

U samom centru Niša, opasana visokim bedemima i kapijama, nalazi se Tvrđava koja predstavlja značajan arheološki lokalitet, ali i uređeni gradski park sa odgovarajućim sadržajima. Jedano od najstarijih nalazišta su ostaci rimskog grada Naissus koji datira iz 1.- 4. veka. Pored lapidarijuma sa više rimskih spomenika, sačuvane su i turske građevine (arsenal, džamija, hamam) i spomenik knezu Milanu (1902.), kao i spomenica streljanih učesnika Topličkog ustanka (1917.).

Medijana je veliko antičko nalazište na putu između Niša i Niške Banje, letnjikovac rimskih careva iz 4. veka. Na lokalitetu se mogu videti ostaci carske palate i luksuznih vila sa podnim mozaicima, sakralnim objektima, termama i drugim svedočanstvima bogatstva i kulture tadašnjeg grada. Radno vreme: radnim danima od 09:00 do 16:00 h, a vikendom od 10:00 do 14:00 h. Ponedeljkom ne radi.

Spomenik oslobodiocima Niša, nalazi se u samom centru grada. Ideja o podizanju ovog spomenika se javila odmah po proterivanju Turaka iz Niša, međutim kamen temeljac je postavljen tek 1927. godine. Spomenik je izgradio Anton Augustinčić. Na vrhu spomenika je vesnik pobede (Moravac na konju), sa zastavom slobode na kojoj su inicijali "SSSS" (Samo Sloga Srbina Spasava). Niže je friz koji predstavlja borbu Stevana Sinđelića na Čegru, a na severnoj strani Kole Rašić diže Nišlije na ustanak. Istočna i zapadna strana simbolišu događaje od 1908. do 1918. godine. Još niže su četiri reljefa: zaklinjanje ustanika Kole Rašića sa protom Perom Ikonomovićem 1874. godine i ulazak oslobodilačke vojske u Niš 1877. godine; odluka narodne skupštine iz 1914. godine o ujedinjenju svih Južnih Slovena i ulazak oslobodilačke vojske u Niš 29. septembra 1918. godine. Spomenik je otkriven na šezdesetogodišnjicu oslobođenja Niša od Turaka 1937. godine.

Spomenik na Čegru je podignut u čast junačkom podvigu Stevana Sinđelića. Čegar je brdo nadomak Niša koje je od centra grada udaljeno oko 7 km prema severu.

Logor na Crvenom Krstu je izvanredno očuvan i treba ga posetiti i videti tragove zločina ustaša prema srpskom stanovništvu u toku drugog svetskog rata. Nalazi se u Bulevaru 12. februara, na severo-zapadnom delu Niša, blizu industrijske zone grada. Radno vreme: radnim danima od 09:00 do 16:00 h, a vikendom od 10:00 do 14:00 h. Ponedeljkom ne radi.

Spomenik na Bubnju je podignut na mestu gde su ustaše iz logora na Crvenom Krstu odvodile logoraše na streljanje. Spomenik je u obliku tri pesnice različitih veličina. Najveća je podignuta poginulim muškarcima, srednja ženama, a najmanja je podignuta streljanoj deci. Bubanj je brdo na južnoj strani Niša, 5 km od centra grada.

Sakralni objekti

U Nišu i okolini se nalaze mnoge crkve, manastiri i drugi sakralni objekti, a njihov lokalitet možete videti na karti desno.

1. Starohrišćanski baptisterijum na medijani 2. Ranohrišćanska grobnica sa freskama 3. Ranohrišćanska bazilika 4. Ranohrišćanska grobnica u Niškoj Banji 5. Vizantijska bazilika i crkva Sv. Petke u Ćirilini 6. Crkvište Sv. Arhanđela Gavrila u Sićevačkoj klisuri 7. Latinska crkva u Gornjem Matejevcu 8. Manastir Sv. Jovana u Gornjem Matejevcu 9. Crkvište Sv Iličije kod Batušinca 10. Manastir Sv. Đorđa iznad Kamenice 11. Manastir Sv. Nikole kod Miljkovca 12. Manastir Sv. Jovana kod Rajkovca 13. Manastir Sv. Bogorodice u Sićevačkoj klisuri 14. Crkva Sv. Petke kod Donjeg Matejevca 15. Crkva Sv. Nikole u Nišu 16. Mali saborni hram u Nišu 17. Crkva Sv. Nikole u Kamenici 18. Manastir Gabrovački 19. Crkva Sv. Arhanđela Mihajla u Donjem Matejevcu 20. Crkva Sv. Nikole u selu Manastir 21. Crkva uspenja Sv. Bogorodice u Miljkovcu 22. Saborna crkva u Nišu 23. Crkva Sv. Pantelejmona u Nišu 24. Manastir Sv. Petke Iverice u Sićevačkoj klisuri 25. Hilandarski metoh u Nišu 26. Crkva Sv. Jovana u selu Orljanu 27. Kolonija Monaha u Sićevačkoj klisuri

e-volonter: Ivan Đelić