Subotica

Subotica kroz istoriju

Subotica se prvi put spominje u pisanom izvoru kao Zabotka (u Županiji Bodrog) 1391. godine. U svojoj viševekovnoj istoriji često je menjala ime: Zabatka, Zabathka, Sobotica, Suppotize, Szent Maria, itd.

Tragovi života na ovim prostorima postoje još od praistorijskih vremena na šta upućuju brojni arheološki lokaliteti, tragovi naselja.

U srednjem veku Subotica se spominje kao ugarski feudalni posed. Malobrojno stanovništvo okuplja se oko postojeće tvrđave u središtu naselja. Turska najezda ka srednjoj Evropi zahvatila je i Suboticu 1542. godine. Posle pobede Eugena Savojskog nad Turskom vojskom kod Sente 1698. g. Subotica ulazi u sastav Vojne granice, kao teritorija vojnog korduna protiv upada Turaka. U to vreme dolazi do velikih migracija u ove krajeve. Po ukidanju Vojne uprave 1743. g. mesto postaje kameralni grad Sent Maria. Na širokom prostranstvu nalaze se salaši koji predstavljaju karakterističan tip nastambe stanovništva.

Godine 1779. mesto dobija privilegiju slobodnog kraljevskog grada i ime Maria Theresiopolis. U njegov sastav ulaze brojne okolne pustare i naselja.

U narednom veku broj stanovnika se povećava, naročito dolaskom zanatlija i trgovaca iz raznih krajeva Evrope. Železnička pruga dospeva u ove krajeve 1863. godine, povezujući tako Balkan sa srednjom Evropom (Zemun - Subotica - Budimpešta). U to vreme grade se putevi, javne i stambene zgrade, po uzoru na Evropu. Godine 1847. izgrađena je zgrada Pozorišta, gde su gostovale pozorišne predstave sa glumcima iz Novog Sada i Budimpešte.

Na prekretnici između 19. i 20. veka Subotica sa razvijenim zanatstvom, manufakturom i trgovinom stiče primat u razvoju u širem regionu tadašnje Austro - Ugarske.

Subotičanin Ivan Sarić priredio je prvi javni let u Subotici 1910. godine na avionu sopstvene konstrukcije, pred oko sedam hiljada posetilaca. Bilo je to sedam godina posle letova braće Rajt i pola godine posle leta Eduarda Rusijana.

(Hvala Turističkoj organizaciji Subotice na podacima)